Damian Kłosowicz

radca prawny

Specjalizuję się w prawie podatkowym dla spółek. W szczególności zajmuję się opodatkowaniem szeroko rozumianych procesów M&A. [Więcej]

Prawo podatkowe ma to do siebie, że zmienia się bardzo regularnie. Reguła ta, dotyczy także opodatkowania transakcji M&A.

Co więcej, nawet jeśli samo prawo się nie zmienia, to regularnie zmienia się praktyka organów podatkowych. Wszystko to powoduje, że stopień niepewności otoczenia podatkowego transakcji jest bardzo wysoki. Biorąc pod uwagę „typową” wartość transakcji – daje nam to „wybuchową” mieszankę.

Czy można się przed nią zabezpieczyć? Pierwszą linią obrony są oczywiście profesjonalni doradcy – radcowie prawni, doradcy podatkowi czy adwokaci. Dzięki posiadanym kompetencjom, mogą przeanalizować transakcję i ocenić jej skutki podatkowe.

Obok wsparcia doradczego, w wielu przypadkach warto również uzyskać urzędowy glejt potwierdzający prawidłowość naszego stanowiska podatkowego.

Jednym z takich glejtów, jest interpretacja indywidualna prawa podatkowego, której poświęcony będzie ten tekst.

Interpretacja indywidualna prawa podatkowego

Interpretacja indywidualna prawa podatkowego, to dokument, w którym organ podatkowy wypowiada się co do skutków podatkowych w naszej sprawie.

Interpretacje są wydawane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, chyba że pytasz o jeden z podatków lokalnych (np. od nieruchomości) – wtedy interpretację wydaje Twój prezydent miasta, burmistrz albo wójt gminy.

Każda interpretacja składa się z czterech głównych elementów:

  1. opis zdarzenia, którego dotyczy interpretacja;
  2. pytań podatnika;
  3. stanowiska podatnika (odpowiedź na własne pytania) wraz z uzasadnieniem;
  4. stanowiska organu podatkowego

Z wszystkimi interpretacjami wydawanymi przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej możesz zapoznać się w bazie EUREKA.

Czy warto się z nimi zapoznawać?

Jak najbardziej, ponieważ jest to bardzo wartościowe źródło wiedzy o aktualnej praktyce interpretacyjnej organów podatkowych, w szczególności w sprawach podobnych do planowanych lub realizowanych transakcji M&A.

Jedną z nielicznych korzystnych zmian w polskim prawie podatkowym wprowadzonych tzw. Polskim Ładem były przepisy o polskich spółkach holdingowych. Ich celem było zachęcenie inwestorów do lokowania spółek holdingowych na terenie Polski dzięki preferencjom podatkowym.

Czy osiągnięto ten cel? Trudno to jednoznacznie ocenić, ponieważ nie ma szczegółowych analiz w tym zakresie.

Wiemy natomiast, że w latach 2022-2023 (pierwsze dwa lata funkcjonowania przepisów o opodatkowaniu polskich spółek holdingowych):

  1. suma wypłaconych dywidend zwolnionych z opodatkowania wyniosła ok. 1,5 miliarda złotych;
  2. suma zysków ze sprzedaży udziałów w spółkach zależnych, które zostały zwolnione z CIT wyniosła ok. 4 miliardy złotych

Wyraźnie widać, że system opodatkowania polskich spółek holdingowych oferuje szereg interesujących możliwości. Z drugiej strony, przepisy te nie są jednak pozbawione istotnych ograniczeń, o których warto pamiętać. O wszystkim dowiesz się z tego artykułu.

Newsletter Podatki w M&A

Zanim jednak przejdziesz do lektury, zapraszam Cię do subskrypcji mojego newslettera „Podatki w M&A”. Jest to (chyba) jedyny na rynku newsletter poświęcony opodatkowaniu transakcji „spółkowych”.

Co znajdziesz w środku?

  • Aktualne informacje o zmianach w przepisach podatkowych dotyczących transakcji M&A;
  • Najnowsze orzeczenia sądów administracyjnych;
  • Projekty legislacyjne, które mogą wpłynąć na struktury transakcyjne;
  • Praktyczne przykłady z doradztwa podatkowego.

Newsletter ukazuje się co dwa tygodnie, w poniedziałki. Jeśli interesujesz się podatkami w kontekście transakcji spółkowych – warto być na bieżąco.

Poniżej przykładowy wpis. Dodam tylko, że jednym z omawianych zagadnień jest wyrok NSA dot. warunku braku posiadania udziałowców (akcjonariuszy) z raju podatkowego przez spółkę holdingową.

Podatki w M&A #2 by Podatki w M&A

…jednak można wymagać niemożliwego od podatnika

Read on Substack

Jakie są korzyści podatkowe związane z posiadaniem polskiej spółki holdingowej?

Przepisy ustawy o CIT zawierają dwie preferencje podatkowe dla spółek holdingowych:

Dawno, dawno temu, neutralność podatkowa restrukturyzacji spółek (rozumianej jako jej połączenie, podział czy wymiana udziałów) była zasadą. Była ona zapewniona przez tzw. dyrektywę mergerową (2009/133/WE) i implementujące ją przepisy ustawy o CIT i ustawy o PIT.

Wszystko zmieniło się w 2022 roku gdy wszedł w życie Polski Ład. Wielki pakiet zmian w ustawach podatkowych, który wprowadził między innymi szereg zmian w opodatkowaniu restrukturyzacji spółek.

Oczywiście, były to zmiany na niekorzyść. Wprowadziły one dodatkowe warunki zachowania neutralności podatkowej restrukturyzacji, a także wyłączenia od tej reguły.

Jedno z wyłączeń dotyczy „spółek z przeszłością restrukturyzacyjną”. Czyli takich, które kiedyś były już restrukturyzowane.

W efekcie neutralność podatkowa drugiej i kolejnej restrukturyzacji spółki stoi pod znakiem zapytania…

Czy jednak na pewno nie ma nadziei na to, żeby takich restrukturyzacji nie opodatkowywać?

Odpowiedź na to pytanie, znajdziesz w tym wpisie.

Neutralność podatkowa drugiej i kolejnej restrukturyzacji spółki

Historyczne restrukturyzacje, które wykluczają neutralność podatkową restrukturyzacji spółki

Źródłem problemu w odniesieniu do połączeń i podziałów spółek jest art. 12 ust. 4 pkt 12 lit. a ustawy o CIT:

4. Do przychodów nie zalicza się:

12) w przypadku połączenia lub podziału spółek, przychodu wspólnika spółki przejmowanej lub dzielonej stanowiącego wartość emisyjną udziałów (akcji) przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną, o którym mowa w ust. 1 pkt 8ba, jeżeli:

a) udziały (akcje) w podmiocie przejmowanym lub dzielonym nie zostały nabyte lub objęte w wyniku wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku innego łączenia lub podziału podmiotów

W wyniku zastosowania ww. przepisu wspólnik spółki przejmowanej (dzielonej) powinien rozpoznać przychód w postaci wartości emisyjnej udziałów, które otrzymał od spółki przejmującej (nowo zawiązanej). De facto, mając na uwadze treść definicji wartości emisyjnej z ustawy o CIT, będzie to wartość rynkowa otrzymanych udziałów.

Udziały (akcje) możesz kupić. Niemniej, możesz je także wymienić w zamian za udziały w innej spółce (wymiana udziałów). Taka operacja ma dwie zasadnicze zalety:

  • jest bezgotówkowa oraz
  • może być bez podatku.

W tym wpisie dowiesz się czym jest wymiana udziałów, jak przepisy regulują opodatkowanie wymiany udziałów oraz jakie warunki należy spełnić, żeby wymiana udziałów nie była opodatkowana.

Co to jest wymiana udziałów?

Wymiana udziałów, to sytuacja, w której ktoś (A) obejmuje udziały w spółce (B) w zamian za udziały w innej spółce (C). Stąd cała nazwa. Wymieniam udziały jednej spółki, na udziały drugiej.

Opodatkowanie wymiany udziałów. Graf prezentuje transakcję wymiany udziałów w której Anna Zaradna wnosi 100% udziałów w Gamma sp. z o.o. do Beta sp. z o.o.

W wyniku procesu A staje się udziałowcem B. Z kolei B staje się udziałowcem C.